Spring naar content

Verwacht

Uit het wonderland: de magie van het Oosten

8 oktober 2022 – 19 februari 2023

Van 8 oktober 2022 tot en met 19 februari 2023 presenteert het Nederlands Steendrukmuseum in Valkenswaard een bijzondere tentoonstelling: Uit het wonderland: de magie van het Oosten.

Exotisch wonderland

In 1978 schreef Edward Said zijn baanbrekende boek Orientalism, waarin hij beschreef hoe het Westen in de loop van de eeuwen een stereotype beeld had gecreëerd van het Oosten. Hierbij stond de Oriënt voor alles wat het Westen ‘niet was’: irrationeel, exotisch en min of meer primitief. De expositie Uit het wonderland: de magie van het Oosten brengt in beeld hoe kunstenaars en lithografen – uit de negentiende en eerste helft van de twintigste eeuw – deze stigma’s artistiek tot uiting brachten. Lithografie en kunst in het algemeen werden sterk ingezet bij het verkondigen van dit exotische ‘wonderland’.

Bloeiende industrie

Het magische Oosten heeft altijd een bijzondere aantrekkingskracht gehad op het Westen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat kunstenaars volop gebruik maakten van de Oriënt ter inspiratie. Dankzij de opkomst van de industrialisatie en het modernisme in de negentiende eeuw werd de wereld steeds kleiner. Het economische imperialisme en de bloeiende industrie zorgden voor een meer geglobaliseerde wereldeconomie. Oriëntaalse luxegoederen werden sneller en in grotere getale geïmporteerd in Europa. Mobiliteit en het toerisme namen toe. Reizen naar exotische landen met de trein en de stoomboot, en later ook met het vliegtuig, werd steeds toegankelijker voor de welgestelden.

Hoogtepunt van de lithografie

Het was in deze boeiende periode dat ook de druktechnieken, waaronder met name de lithografie, een hoogtepunt bereikten. Kunstenaars gebruikten deze technieken om het Oosten dichter bij huis te brengen: hoewel reizen makkelijker werd, was dit enkel weggelegd voor een kleine groep bevoorrechte mensen. Via lithografie konden (luxe)producten uit het Oosten voorzien worden van verpakkingen en reclameaffiches. Deze hadden vaak een oriëntalistische thematiek, die inspeelde op de herkomst en het ‘exotische’ karakter van het product.

Van Dongen en Duizend-en-een-nacht

Ook boekillustraties en ander artistiek werk brachten het Oosten met haar stereotypen in beeld. Dit zorgde onder meer voor de verankering van het oriëntalisme in onze beeldcultuur. Nederlandse kunstenaars als Kees van Dongen en Marius Bauer illustreerden de bekende vertellingen van Duizend-en-een-nacht, terwijl Willem Hofker en Willem Dooijewaard Nederlands-Indië in beeld brachten.

De expositie Uit het wonderland: de magie van het Oosten laat zien hoe al deze ontwikkelingen verbonden zijn, maar ook hoe Nederlandse en internationale kunstenaars een artistieke invulling vonden voor het Oosten. De invloeden hiervan blijven zelfs nog tot in de 21e eeuw door sudderen.

Voor de totstandkoming van de tentoonstelling wordt samengewerkt met verschillende bruikleengevers, waaronder het Rijksmuseum Amsterdam, het Singer Laren Museum, Kees van Dongen expert Kunsthandel Juffermans, de Universiteitsbibliotheek Leiden en de Stichting Neven Marius Bauer.

RESERVEER ALVAST JE TICKETS!

 

 

Mijn winkelwagen
Je winkelwagen is leeg.

Het lijkt erop dat je nog geen keuze hebt gemaakt.