Spring naar content

Verwacht

Voorjaar 2023

 

De Toorop Lijn

Jan Toorop, Charley Toorop en Edgar Fernhout 

4 maart 2023 – 9 juli 2023

Van 4 maart t/m 9 juli 2023 organiseert het Nederlands Steendrukmuseum een expo over drie generaties van de kunstenaarsfamilie Toorop, waarbij voor het eerst de nadruk op lithografie wordt gelegd.

Jan Toorop heeft zijn artistieke genen overgedragen aan zijn dochter Charley Toorop, en zij op haar beurt aan zoon Edgar Fernhout. Hoewel Jan Toorop, Charley Toorop en Edgar Fernhout een totaal eigen stijl ontwikkelden, is er verwantschap en beïnvloeding te herkennen in hun werk. De drie kunstenaars zijn vooral bekend voor hun schilderwerk, maar zij maakten ook gebruik van de lithografie, waar deze expositie voor het eerst een nadruk op gaat leggen.

Jan Toorop (1858-1928)

Jan Toorop was één van de belangrijkste Nederlandse kunstenaars aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Hij werkte in verschillende stijlstromingen waaronder het impressionisme, pointillisme en later ook het symbolisme. Eén van Jan Toorops bekendste werken is het affiche Delftsche Slaolie, een lithografisch meesterwerk dat de Nederlandse art nouveau kenmerkte.

Charley Toorop (1891-1955)

Als dochter van Jan Toorop, groeide Charley Toorop op in het artistieke milieu van Katwijk. Ze besloot al snel in de voetsporen van haar vader te treden en kwam in contact met belangrijke kunstenaars, waaronder Jan Sluijters. Charley kreeg drie kinderen waarvan één, Edgar Fernhout, tevens uitgroeit tot een bekende kunstenaar. Na de geboorte van haar kinderen maakte Charley de destijds onconventionele keuze om als getrouwde vrouw én moeder haar kunstenaarscarrière verder te zetten. Ook Charley Toorop beoefende de lithografie. De grafische technieken schakelde zij sporadisch in, voornamelijk in de jaren twintig van de vorige eeuw. De lithografische techniek was voor haar uiteindelijk een groot experiment.

Edgar Fernhout (1912-1974)

Net als zijn moeder Charley Toorop, kreeg Edgar Fernhout de kwasten en verf met de paplepel ingegoten. Fernhout ontwikkelde in eerste instantie een realistische stijl, maar werkte uiteindelijk geheel abstract. Via zijn grootvader en moeder kreeg hij contact met andere prominente kunstenaars, waaronder Carel Willink. In tegenstelling tot het donkere lithografische werken van Charley Toorop, creëerde Edgar Fernhout juist frivole, kleurrijke bloemstillevens en idyllische landschappen in de lithografietechniek.

 

Najaar 2023

 

PUNT.

Van Pointillisme tot Pop-Art

In de expo PUNT. ontdek je de grafische en technische verbanden tussen stijlstromingen zoals pointillisme en pop-art, in het bijzonder de lithografie.

Wat is Pointillisme?

Pointillisme is een bekende schildertechniek, die aan het eind van de negentiende eeuw een opkomst maakte als reactie op het impressionisme. Bij deze grafische techniek plaatsten kunstenaars gekleurde stippen of streepjes op het doek. Hierbij werd voornamelijk gebruik gemaakt van primaire kleuren.

Het was de Franse kunstenaar Georges Seurat die pointillisme in eerste instantie ook wel ‘chromoluminarisme’ noemde. Seurat had zich laten inspireren door de nieuwe druktechnieken die rond 1880 populairder werden, waaronder chromolithografie. In de chromolithografie worden net als pointillisme kleine puncteringen van inkt gebruikt om een kleurenbeeld samen te stellen. Lithografie werd ook gebruikt voor de affichekunst, die vanaf eind van de 19e eeuw aan populariteit won in de Franse hoofdstad Parijs. Het was deze kunstvorm – met name het werk van de Franse affichekunstenaar Jules Chéret – die voor deze kruisbestuiving en het beïnvloeden van pointillistisch werk zorgde.

Wat is Pop-Art?

De punctering van de chromolithografie had niet alleen invloed op kunststromingen zoals het pointillisme, maar ook op de Pop-Art. Dit was met name het geval bij het Ben Day-proces, dat werd ontwikkeld door Benjamin Henry Day in 1879. Het Ben Day-proces (ook wel bekend als de Ben Day-punctering), bestond uit kleine (gekleurde) punten die gebruikt werden voor het maken van schaduwen in kleur of grijstinten op papier. De techniek werd ontwikkeld om zo op snelle en goedkope wijze in kleur te drukken. Deze techniek was geïnspireerd op de half tonen punctering van de lithografie.  In de twintigste eeuw werd deze techniek vooral toegepast bij het maken van gekleurde stripverhalen, zodat deze snel en goedkoop konden worden geproduceerd.

De Ben Day-techniek werd nooit gezien als onderdeel van de beeldende kunsten, totdat pop-art-kunstenaar Roy Lichtenstein zijn werk hierop inspireerde. Hij werkte met de stripkunst, die hij herwerkte en uitvergrootte. Later werd deze puncteringtechniek dan ook wel de ‘Lichtenstein Dots’ genoemd.

Mijn winkelwagen
Je winkelwagen is leeg.

Het lijkt erop dat je nog geen keuze hebt gemaakt.