Verwacht

COBRA. In woord en beeld.

Najaar 2026

De Cobra-beweging is de belangrijkste internationale avant-gardebeweging in de Europese kunst die enkele jaren na de Tweede Wereldoorlog wordt opgericht. Verschillende kunstenaars met uiteenlopende nationaliteiten creëren een uitnodigend kunstklimaat waarin kunst niet alleen voor iedereen moet zijn, maar ook door iedereen gemaakt kan worden. Een vrije en spontane uitdrukkingswijze staat daarom centraal in het werk van de Cobra-kunstenaars. Zij laten zich hiervoor inspireren door tekeningen en schilderijen van kinderen en geestesziekten. Hierin zien de Cobra-kunstenaars een natuurlijke drang tot expressie. Deze natuurlijke uitdrukkingsdrang vinden zij ook in het eigen handschrift, dat zij beschouwen als meest persoonlijke uiting. Als gevolg daarvan vormt de oosterse kalligrafie ook een inspiratiebron. In verschillende werken van de Cobra-kunstenaars is dan ook duidelijk een geschreven aspect terug te zien.

Veel leden van de Cobra-beweging zoals Asger Jorn, Christian Dotremont, Joseph Noiret, Lucebert en Constant hielden zich naast het maken van beeldend werk ook bezig met het schrijven van teksten. Daarnaast werkten sommigen van hen ook samen met De Vijftigers, een literaire beweging in Nederland en België die nauw betrokken was bij de Cobra-groep. Deze vruchtbare samenwerking leidde tot uiterst bijzondere uitgaven op het gebied van de lithografie. Verschillende albums en portfolio’s werden vaak in kleine oplagen gedrukt waarbij men woorden en beelden met elkaar combineerde.

De onlosmakelijke verbinding tussen woord en beeld in de lithografie van de Cobra-kunstenaars staat centraal in deze bijzondere expositie in het Nederlands Steendrukmuseum in Valkenswaard. Een groot deel van de geselecteerde werken is nooit eerder in een tentoonstelling te zien geweest.